هفته ی معلم گرامی باد

مقام معلم

 اى   تو مرا   نادره   آموزگا ر              افسر زرين به   سر روزگا ر

 روشنى جان من از جان توست               خنده من از لب خندان توست.

معلمى سوختن است ، سوختنى كه مى‏سوزد ولى نمى‏سوزاند ،

 هدايت مى‏كند و گمراه نمى‏سازد ،

 آتش درونش برد است و سلام ، و دود اوهمچون عود ، و رايحه‏ اش جهانگير. معلم چراغ هدايت و كشتى نجات است

 معلم راهنماى خوبى‏ها و نيكى‏ها و هدايتگر و بيدار كننده است.

معلمى ،همان‏گونه كه معلم پيرانقلاب ‏رحمه الله فرموده ، شغل انبياست

و امت‏ سرگردان را از وادى جهل و ضلالت ‏به سر منزل هدايت و سعادت و

 از درياى پرتلاطم فساد و انحراف به ساحلاميدبخش نجات و نيكبختى مى‏رساند. سرنوشت جوامع بشرى مرهون سعى و تلاش آموزگاران و معلمان است.

 معلم بود كه معاويه پسر يزيد  بن معاويه   را آن چنان تربيت كرد كه به يكباره راه و رسم غلط و ظالمانه پدرش را كنارگذاشت و در سلك عابدان و زاهدان و هدايت‏ يافتگان درآمد.

همين معلمان بودند كه مصلحان بزرگى چون امام خمينى (‏ره) ، شهيد مطهرى (‏ره) و شهيد بهشتى ‏(ره) به جامعه تقديم كردند ؛

 بزرگانى كه هر كدام منشا خيرات و بركاتى براى مسلمانان شدند.

 

در قدرت و توان هيچ ‏كس نيست كه مقام و ارزش معلم را برشمارد.

چنان‏ كه هيچ كس را ياراى آن نيست كه فعل ايزد بستايد و يا نقش  عظيم رسولان الهى را بر كاغذ بنشاند.

از اينرو،خداوند متعال نسبت ‏به شأن و مقام عالم و متعلم عنايت‏ خاصى مبذول

داشته و آنان را بر ساير طبقات ممتاز ساخته است.

او به شخصيت آنان ارج نهاده و براى آنان امتياز ويژه‏اى قائل شده است.

پروردگار عالم، دانش و معرفت را از لحاظ شرافت و ارزش در اوج همه مراتب

و مقامات قرارداد و برآدم ابو البشر عليه‏ السلام منت نهاد ؛

« وَ عَلَّمَ آدَمَ السماءَ كُلَّها ...» (بقره/31)

در اولين سوره‏اى هم كه بر پيامبر خاتمش ‏صلى الله عليه و آله فرو مى‏فرستد ارزش نعمت علم و دانش را بازگو مى‏نمايد وخود را اول معلم عالم وجود قلمداد مى‏كند:

« إقرَا وَ رَبُّكَ الاكرَم الذّي عَلَّمَ بِالْقَلَم ، عَلَّمَ الانسان ما لَم يَعلَم .» (علق/3- 4- 5) در برخى ديگر از آيات كتاب متين خود نيز به صراحت، برترى معلمان را بر ساير خلق برمى‏شمارد و آنان را بر تارك تمامى طبقات مردم قرار مى‏دهد؛

 « قُل هَل يَسَتوي الذينَ يَعلَمونَ و الذين لايَعلَمُون إنَما يَتَذَكَّرُ اُولُواالالْباب.» (زمر/9) در زمينه اهميت كارمعلمى همين بس كه او فرمود: 

 «...مَن احياها فَكانَّما احيَا الناسَ جميعا ...» (مائده/ 32) 

هر كس نفسى را زنده كند به واقع، تمام جهانيان را زنده گردانيده است

(با توجه به اينكه   زنده كردن روح و دل آدمى به علم و دانش برتر از زندگى بخشيدن به بدن مادى است.)

 وهمين  افتخار براى معلم بس كه اگر تا قيامت‏ بدان مباهات كند برازنده اوست.

در ميان احاديث پيامبر اكرم و ائمه اطهارعليهم ‏السلام روايات مربوط به ارزش و

اعتبار علم و عالم و متعلم به قدرى فراوان است كه احصاى تمامى آنها نزديك به

محال مى‏نمايد.

پيامبر گرامى اسلام‏ صلى الله عليه وآله مى‏فرمايند:" تمامى جنبندگان روى زمين و ماهيان دريا و هر موجود زنده‏اى در فضا و همه اهل آسمان و زمين براى معلمى كه نيكى به مردم بياموزد طلب آمرزش مى‏كنند.

 دانشمند ودانشجو در پاداش با يكديگر برابرند و درروزقيامت‏بدين سبب ،  بسان  دواسب مسابقه با يكديگر به رقابت مى‏پردازند." (1)

پيشواى سوم مكتب ما وقتى معلمى سوره حمد به فرزند دلبندش مى‏آموزد به پاس

احترام و قدردانى از معلم، هزار دينار و هزارحله به او مى‏بخشد، دهان او را نيز

 پر از درّ مى‏گرداند.

 وقتى برخى از كوته ‏نظران براو خرده مى‏گيرند که چرا چنين كردى، مى‏فرمايد: "اين پاداش   (بى‏مقدار) كجا و ارزش واقعى تلاش و آموزش او كجا؟ (2) "

بى‏سبب نيست كه معلم پير انقلاب، امام راحل‏قدس سره، در شان معلم مى‏فرمايد:

«مقام معلم مقام والايى است، مقامى بالاتر ازمقام معلم نيست.» (3)

مقام رهبري نيز در اين باره مى‏فرمايند:

«واژه معلم... جزو واژه‏ هاى مقدس است. در جامعه ما، كه اساس در تعليم و تزكيه و تربيت قشرهاى گوناگون است، معلم مقام ويژه‏اى دارد.» (4)

هميشه روزگار از بدو خلقت و حتى پيش از آن ، تا خدا بوده و هست معلم بوده و

هست و هر روز، روز معلم است،

اما در انقلاب عزيز ما، اين روز، مصادف با سال روز شهادت پاره تن امام راحل ‏قدس سره، شهيد مرتضى ‏مطهرى ‏رحمه الله است؛

همو كه خلعت معلمى بر قامت رسايش برازنده ‏بود و علاوه بر برخوردارى

از «مداد العلماء» با نثار خون خويش مصداق «دماء الشهداء» نيز گرديد و از دو

 ويژگى علم و شهادت بهره ‏مند شد.

ياد او و تمامى معلمان راستين بشريت گرامى باد.

پي نوشتها:

1- بحارالانوار ، ج 2، ص‏17.

2- بحارالانوار ، ج 44، ص‏19.

3- پيام 20/2/58.

4- ديدگاهها ، سيدعلى خامنه‏ اى ، ص 2.

 برگرفته ازسایت تبیان

به پسرم اینگونه درس بدهید:

او باید بداند که همه مردم عادل و همه آنها صادق نیستند. اما به پسرم بیاموزید که به ازاء هر شیاد، انسانهای درست و صدیق وجود دارند.

به او بگویید به ازاء هر سیاستمدار خودخواه، رهبر با حمیتی هم وجود دارد.

به او بیاموزید که به ازاء هر دشمن، دوستی هست.

می دانم که وقت می گیرد، اما به او بیاموزید، اگر با کار و زحمت خودش، یک دلار کاسبی کند بهتر از این است که جایی روی زمین پنچ دلار پیدا کند.

به او بیاموزید که از باختن پند بگیرد و از پیروز شدن لذت ببرد.

او را از غبطه خوردن برحذر دارید.

به او نقش و تاثیر مهم خندیدن را یادآور شوید.

اگر می توانید، به او نقش مهم کتاب در زندگی را آموزش دهید.

به او بگویید تعمق کند.

به پرندگان در حال پرواز در دل آسمان دقیق شود. به گلهای درون باغچه،به زنبورهایی که در هوا پرواز می کنند، دقیق شود.

به پسرم بیاموزید که در مدرسه بهتر این است که مردود شود، اما با تقلب به قبولی نرسد.

به پسرم یاد بدهید با ملایم ها، ملایم و با گردن کشها، گردن کش باشد.

به او بگویید به عقایدش ایمان داشته باشد، حتی اگر همه در جهت خلاف او حرف بزنند.

به پسرم یاد بدهید که همه حرفها را بشنود و سخنی را که به نظرش درست می رسد انتخاب کند.
ارزشهای زندگی را به پسرم آموزش دهید
اگر می توانید به پسرم یاد بدهید که در اوج اندوه تبسم کند.

به او بیاموزید که در اشک ریختن خجالتی وجود ندارد.

به او بیاموزید که می تواند برای فکر و شعورش مبلغی تعیین کند. اما قیمت گذاری برای دل بی معناست.

به او بگویید تسلیم هیاهو نشود و اگر خود را بر حق می داند پای سخنش بایستد و با تمام قوا بجنگد.
در کار تدریس به پسرم ملایمت به خرج دهید اما از او یک ناز پروده نسازید.

بگذارید که شجاع باشد.

به او بیاموزید که به مردم اعتقاد داشته باشد.
توقع زیادی است اما ببینید که چه می توانید بکنید. پسرم کودک کم سال بسیار خوبیست.

فرارسیدن نوروز ۱۳۸۷  مبارکباد .

امید است  زیبایی های   طبیعت بهاری روحمان را لطافت بخشد.

 1.دقت  اندازه گيري  كداميك از ابزارهاي  نامبرده  كمتر است؟

 

الف)بورت  ب)پيپت ساده  ج)استوانه مدرج  د)پيپت حبابدار

 

2.    كدام ابزار براي برداشتن محلول از بالن حجمي آسانتر ومناسبتر  است؟

 

الف)بورت  ب)پيپت ساده   ج)استوانه مدرج   د)پيپت حبابدار

 

3.درآزمايش  شعله   رنگ سبز   مربوط  به كدام يك ازموارد زير است؟

 

الف)گرد آلومينيوم ب)براده هاي آهن ج) مس(II)نيترات   د) گردمنيزيم

 

۴.نام ابزار  جداكننده  دو مايع  مخلوط نشدني"   كدام است؟

 

الف)سانتريفوژ  ب)دكانتور   ج)استوانه مدرج  د)قيف وكاغذ صافي

 

5.نام ابزار  اساسي در سنجش حجمي  كدام است؟

 

الف)بورت ب)پيپت ساده  ج)ارلن مايع   د)پيپت حبابدار

 

6.ليتموس در محلول خنثي  چه رنگي دارد؟

 

الف)سرخ  ب)بنفش   ج)زرد   د)نارنجي

 

7.كداميك  محلول الكتروليت قوي است؟

 

الف)NaCl  ب)CaCl2   ج)H2O   د)شكر

 

8.از واكنش  برخي از اسيدهاي  رقيق  با برخي  از فلزها ....  مولكول اسيدبه وسيله........جانشين شده وبه صورت  گاز........خارج  ميشود.

 

الف)اكسيژن-فلز-اكسيژن  ب) نافلز-فلز-اكسيژن  

 

  ج) نافلز-فلز-هيدروژن    د) هيدروژن-فلز-هيدروژن    

 

9.كدام ابزاراست كه درتقطيرجزبه جزبه كاررفته ولي درتقطير ساده نه؟

 

الف)ارلن بالوله جانبي ب)مبرد   ج)ستون ويگرو   د)ستون بادماسنج

 

10.كدام  اكسيد قدرت اسيدي بيشتري دارد؟

 

الف)Na2O  ب)CO2   ج)P4O10   د)B2O3

 

11.كدام نمك آب تبلور ندارد؟

 

الف)KCl  ب)MgCl2   ج)Na2CO3   د)FeSO4

 

12.كدام فلز در دي اكسيد كربن ميسوزد؟

 

الف)Na  ب)Mg   ج)Ca   د)K

 

13.كدام واكنش انجام پذير است؟

 

الف)Br2+KBr  ب)I2+KBr   ج)Br2+KCl   د)Br2+KI

 

14.طرز شناسايي گاز هيدروژن كدام است؟

 

الف)نزديك كردن كبريت مشتعل وايجاد صداي انفجارخفيف

ب) نزديك كردن كبريت مشتعل وشعله ورشدن آن

ج) شعله ورشدن كبريت نيمه افروخته

د) خاموش كردن كبريت مشتعل

 

15.كاربرد  بالن ته پهن كدام است؟

 

الف)تهيه  محلول  ب)نگهداشتن محلول   ج) گرم كردن محلول   د)تقطير

 

16.كاربرد  ارلن  نيست؟

 

الف)تهيه محلولب)نگهداشتن محلولج)گرم كردن محلولد) مخصوص تقطير

 

17.كداميك  از محلولهاي  آبي مولال  زير داراي  نقطه  انجماد  پايين تري  ميباشد؟

 

الف)شكر  ب)سديم كلريد ج)پتاسيم كلرات   د)كلسيم كلريد

 

18.فشار بخار كدام تركيب  در25درجه  سيلسيوس بيشتر است؟

 

الف)CH3CH2OCH3  ب)CH3CH2CH2OCH3  

 

ج)OH CH3CH2CH2CH2   د)CH3CH2CH2CH2CH3

 

19. از تبخير 10سي سي محلول يك مولار سديم كربنات به جرم مولي 106در حدود 86/2 گرم بلور بدست مي آيد عده مولهاي آب تبلور سديم كربنات را حساب كنيد.

 

الف)5                  ب)7               ج)10                 د)2  

 

20.درتهيه 100ميلي ليتر محلول  0.5 سولفوريك اسيد(d=1.84 و    P=98%)به چند ميلي ليتر از محلول مادر آن مصرف ميشود؟

 

الف)2.7                    ب)1.7                ج)3.7                 د)4.7

 

21.( 33.9) گرم محلول سيرشده ي پتاسيم  نيترات  در آب  دردماي  0C        موجود

است.  هرگاه  تمامي  آب  اينمحلول تبخير شود    3.9 گرم پتاسيم نيترات خشك و بي آب  ازآن بر جاي مي ماند.  قابليت  حل شدن  پتاسيم  نيترات درآب  در دماي داده  شده  بر حسب  گرم حل شونده درg    100حلال  كدام است؟

 

الف)13                    ب)33.9                ج)11.5                 د)3.9

 

 

۲۲.xگرم گوگردS با yگرم آلومينيومAlبه طور كامل واكنش ميدهدو از آن zگرم

آلومينيوم سولفيدAl2S3توليد ميشود.  با توجه  به آن مجموع  نسبتهايx/z+y/zكدام است؟S=32,Al=27

 

الف)0.18                    ب)0.213              ج)0.393                  د)1

 

23.مقدار 20ميلي ليتر از محلولHA با100ميلي ليتر محلول  باريم  هيدروكسيد

M²­  10خنثي مي شود. همان حجم  از  اسيد  HAباچند ميلي ليتر  محلول سود

 M  0.10 خنثي مي شود؟

 

الف)40                    ب)10                ج)30                  د)20

 

24.(32.20گرم)روي سولفات  بي آب (انيدر) را در ml400آب(dH2O=1g/Cm³)

حل ميكنيم.مولاليته  روي  سولفات كدام است؟ (Zn=65,S=32,O=16,H=1)

 

الف)0.50                    ب)1.0                ج)0.25                  د)0.2

 

25. كدام مورد يك نمونه كلوئيد است؟

الف)محلول FeCl3درآب جوش                   ب) محلول FeCl3

ج) محلول FeCl3                                       د)مخلوط گوگردوالكل

 

26.تركيبي داراي  32.42درصدسديم   22.54درصد گوگرد و45.04درصد اكسيژن است  فرمول تجربي آن كدام است؟

 

الف)Na2SO4           ب) Na2SO3      

 ج) NaHSO4          د) Na2S2O3

گسترش آشنايي با شگفتيهاي علم شيمي درباره جدول تناوبی

 

 

نکات قابل توجه

کلیه دبیران شرکت کننده در جشنواره باید اقدام به تهیه یک طرح تحقیقاتی ارزنده در زمینه تدریس درس مربوطه بنمایند که مشتمل بر موارد ذیل باشد .

۱-مقدمه

۲- تحلیل اهداف درس( اهداف کلی و ارتباط طولی آن با هدفهای آموزشی و پایانی درس)

۳-نقد وبررسی موانع ومشکلات درس مورد نظر

۴-روشهای مناسب تدریس و شرح اجمالی از نظریه های یادگیری مورد استفاده در تدریس یا نحوه کاربست یافته های پژوهشی در زمینه تدریس این ماده درسی

۵- تنظیم طرح درس در قالب فرمها

۶-منابع مورد استناد

طرح باید تایپ شده در سه نسخه تهیه شود. جهت برخورداری از امتیازات پیش بینی شده برای طرح ها

نسخه سوم به همراه تکمیل فرم طرحهای ارزنده به کمسیون بررسی طرحها تقدیم میشود..

دبیران محترم باید طرحها را تا تاریخ ۲۰/۱۱/۸۶ به مسئول گروههای آموزشی تحویل دهند . ومرحله اجرایی جشنواره در مرحله منطقه ای تا تاریخ ۲۷/۱۱/۸۶ اجرا و نتایج اعلام خواهد شد .

 

www.shimi.ir   دارای اطلاعات فراوان ومنظم در زمینه های مختلف شیمی از جمله اطلاعات جامع در باره عنصر های جدول تناوبی به زبان فارسی

  www.chem4kids.com مطالب ساده و قابل استفاده برای دانش آموزان به زبان انگلیسی 

www.jumptochem.com پایگاه اطلاع رسانی شیمی دانش آموزی به همت دانش آموزان و دبیران مرکز فرزانگان قم که حاوی مطالب جدید و تازه های شیمی میباشد

www.kimiagari.blogfa.com فعال در زمینه پاسخ به سوالات شیمی

www.chemistry-esrc.blogfa.com وبلاگ پژوهشسرای اقلید

 

 

 

 

برای بازیافت قوطی های آلومینیومی ابتدا آنها را ذوب می کنند .سپس فلز مذاب را به محض سرد شدن زیر فشار می گذارند و به ورق تبدیل می کنند و سرانجام این ورقه ها را دوباره به شکل قوطی در می آورند.آلومینیوم بازیافتی نه تنها در ساخت قوطی های جدید که در ساخت مواد مختلف آلومینیومی از جمله مواد ساختمانی بکار می رود.

از بازیافت ۵۰۰گرم آلومینیوم قوطی های نوشابه می توان انرژی کافی برای روشنایی یک لامپ ۱۰۰واتی به مدت ۴ساعت یا انرژی لازم برای روشنایی یک تلویزیون به مدت ۵/۳ ساعت را تامین کرد.

بازیافت یک قوطی آلومینیومی در مقایسه با تولید همان قوطی از مواد خام اولیه باعث کاهش آلودگی به میزان ۹۷درصد و کاهش آلودگی هوا به میزان ۹۵درصد می شود.

تولید آلومینیوم از آلومینیوم بازیافت شده نسبت به تولید آن از سنگ معدن به ۹۰ درصد انرژی کمتر نیاز دارد.

بازیافت دو قوطی آلومینیومی موجب صرفه جویی در انرژی به اندازه نیم لیتر بنزین است .به همین خاطر است که آلومینیوم استفاده شده دارای ارزش قراضه ای زیادی است ساخت قطعات آلومینیومی از آلومینیوم بازیافتی هم موجب صرفه جویی در انرژی و هم موجب صرفه جویی در هزینه ها است.

با توجه به سرعت های تجزیه مواد مختلف که در زیر آمده است باید در هنگام تولید بی رویه زباله تجدید نظر نماییم:

کاغذ..........................................۴-۲ هفته

برگ درخت.......................................۳-۱ ماه

پوست پرتقال......................................۶ ماه

پاکت شیر.........................................۵ سال

کیسه پلاستیکی..............................۱۰ تا ۲۰ سال

ظروف پلاستیکی...............................۵۰ تا۸۰ سال

قوطی آلومینیومی...................... ..........۸۰ سال

قوطی حلبی....................................  ۱۰۰ سال

بطری پلاستیکی نوشابه.....................   ..  ۴۵۰ سال

بطری شیشه ای.................................  ۵۰۰ سال

یونولیت...........................................هرگز 

 

یکی از پیامدهای ناگواری که باید صنایع پتروشیمی بیشتر به آن اهمیت بدهد مسئله تخریب لایه ازن می باشد که در اینجا به اهمیت و بررسی مواد جایگزین مخربگرهای این لایه در راستاي اهداف پروتكل مونترال می پردازیم :
لايه ازن در جو زمين به نام سپر حفاظتي ازن شناخته مي شود چراكه اين لايه مقدار زيادي از اشعه ماوراء بنفش تابش هاي خورشيدي را جذب ميکند . اشعه اي كه براي حيات دركره زمين فوق العاده مخرب و مضراست[3]. از اثرات زيست محيطي نابودي لايه ازن مي¬توان به مواردي از قبيل:
- تخريب وگسيختگي زنجيره هاي غذايي در اكوسيستم هاي خشكي و دريايي زمين.
- افزايش بيماري آب مرواريد چشم.
- تحليل رفتن سيستم ايمني بدن انسان.
اشاره نمود [4] .
در جدول 1 کاربرد اصلی و میزان انتشار مواد شیمیایی مرتبط با نابودی ازن در صنایع پتروشیمی نشان داده شده است که حدود 60 درصد اين تركيبات متعلق به انواع تركيبات CFC مي باشد. با توجه به طولاني بودن نيمه عمر اين مواد در اتمسفر انتظار مي رود كه ساليان متمادي در جو زمين بمانند.

 

اولين محدوديت اعمال شده دركاربرد تركيبات CFC، ممنوعيت استفاده ازآنها به عنوان گاز پيشرانه در قوطي¬هاي اسپري بود. با وجود اينكه ازآنها بيشتر به عنوان عامل انجماد، بويژه دركشورهاي درحال توسعه استفاده مي شود اما بدليل کاهش آلودگي محيط زيست استفاده از مواد جايگزين يكي ازبهترين روشهايي است كه مخصوصاً صنايع پتروشيمي بايد به آن بیشتر اهميت دهد. پيداكردن تركيباتي بي ضرر (به محيط زيست) به عنوان جانشين براي تركيبات CFC، از اساسي ترين الويت، جهت بكارگيري مواد جديد است[6] .
هيدرو فلوركربنها (HFC) و هيدروكلروفلوركربن¬ها (HCFC) ترکیباتی هستند که به عنوان جايگزين، علي رغم صرفه اقتصادي و مفيد بودن، در مورد آنها مباحث زيادي صورت مي گيرد ، از مهمترين دلايل مفيد بودن آنها مي توان به عدم وجود كلر كه يكي از مخربگرهاي قوي لايه ازن است اشاره نمود. با توجه به اينكه طول عمر HCFCدر جو به ميزان زيادي كوتاهتر از CFC است با اين حال چون در مقادير زيادي مورد استفاده قرار مي گيرند، ميزان مصرف آن‌ها از طرف پروتكل مونترال كنترل مي‌شود و مراكز حفاظت از محيط زيست در صدد ممنوع كردن توليد اين ماده هستند و قرار است تا سال 2030 توليدشان متوقف شود .
پروپان، هيدروكربوري است كه به راحتي ازنفت وگازطبيعي بدست مي آيد و سوختي عمومي است كه به آساني تبديل به مايع مي¬شود. پروپان جانشين ارزاني براي CFC بوده ولي توجه زيادي به آن نشده است. در لندن از يك دستگاه مبرد در آزمايشگاهي با هزينه كم، ازپروپان به عنوان سرد کننده استفاده مي كند. قيمت پروپان حدود ده درصد قيمتCFC وكمتراز دو درصد قيمت HFC و HCFC است. [6, 7]
در ايران نیز اقدامات خوبی جهت طرح جایگزینی ترکیبات موثر انجام شده است، مثلا ًًدر مجتمع پتروشيمي اصفهان تعيين جايگزين مواد مناسب، با در نظرگرفتن جهار پارامتر اصلي( ملاحظات زيست محیطی، ایمنی، اطمینان عملكرد و سازگاري با سيكل تبريد موجود) انجام گرفته است. بخش عمده پروژه مربوط به جایگزینی گاز 13- R درسیستم HPU مجتمع مي باشد. اولين شرط جايگزين 13-R ، صفر بودن پتانسيل تخريب لايه ازن وكاملاً ايمن بودن آن و تطابق با فلزات بكار رفته دركمپرسورها و مبدلها ازجهت امكان پديده خوردگي مي باشد و شرط دوم بكار رفته، نزديكي هرچه بيشتر خواص فيزيكي و ترموديناميكي به 13- R است.تحقيقات براي يافتن مواد شيميايي بي ضرر براي محيط زيست، براي جايگزين كردن تركيبات CFC ادامه دارد، اين تركيبات از نظر جهاني تقريبا به كمتر از نصف توليد آن در سال 1986 رسيده است .

منبع:سایت نازنین

محلولها ، مخلوطهایی همگن هستند. محلولها را معمولا بر حسب حالت فیزیکی آنها طبقه بندی می‌کنند: محلولهای گازی ، محلولهای مایع و محلولهای جامد. بعضی از آلیاژها محلولهای جامدند؛ سکه‌های نقره‌ای محلولهایی از مس و نقره‌اند و برنج محلولی جامد از روی در مس است. هر آلیاژی محلول جامد نیست، بعضی از آلیاژها مخلوطهایی ناهمگن اند. محلولهای مایع متداولترین محلولها هستند و بیشترین کاربرد را در بررسیهای شیمیایی دارند. هوا هم مثالی برای محلولهای گازی می‌باشد.

ماهیت محلولها

در یک محلول ، معمولا جزئی که از لحاظ کمیت بیشترین مقدار را دارد، حلال و سایر اجزا را مواد حل شده (حل شونده) می‌گوییم. اما گاهی آسانتر آن است که جزئی از محلول را با آنکه مقدارش کم است، حلال بنامیم و گاهی اصولا اطلاق نام حلال و حل شونده به اجزای یک محلول (مثلا محلولهای گازی) چندان اهمیتی ندارد. بعضی از مواد به هر نسبت در یکدیگر حل می‌شوند.

امتزاج پذیری کامل از ویژگیهای اجزای تمام محلولهای گازی و بعضی از اجزای محلولهای مایع و جامد است. ولی غالبا، مقدار ماده ای که در حلال معینی حل می شود، محدود است. انحلال پذیری یک ماده در یک حلال مخصوص و در دمای معین، بیشترین مقداری از آن ماده است که در مقدار معینی از آن حلال حل می شود و یک سیستم پایدار به وجود می آورد.

غلظت محلول

برای یک محلول معین ، مقدار ماده حل شده در واحد حجم حلال یا در واحد حجم محلول را غلظت ماده حل شده می‌گوییم. مهمترین نوع غلظتها که در آزمایشگاه بکار می‌رود مولاریته و نرمالیته است. مولاریته عبارت است از تعداد مولهای یک ماده که در یک لیتر محلول وجود دارد. به همین دلیل آن را مول بر لیتر یا M/L می‌گیرند. نرمالیته یک محلول عبارتست از تعداد هم ارز گرمهای (اکی والان گرم های) ماده موجود در یک لیتر محلول. نرمالیته را با N نشان می‌دهند.

انواع محلولها

محلولهای رقیق

محلولهایی که غلظت ماده حل شده آنها نسبتا کم است.

محلولهای غلیظ

محلولهایی که غلظت نسبتا زیاد دارند.

محلول سیر شده

اگر مقدار ماده حل شده در یک محلول برابر با انحلال پذیری آن در حلال باشد، آن محلول را محلول سیر شده می‌نامیم. اگر به مقداری از یک حلال مایع ، مقدار زیادی ماده حل شونده (بیشتر از مقدار انحلال پذیری آن) بیفزاییم، بین ماده حل شده و حل شونده باقیمانده تعادل برقرار می‌شود. ماده حل شونده باقیمانده ممکن است جامد ، مایع یا گاز باشد. در تعادل چنین سیستمی ، سرعت انحلال ماده حل شونده برابر با سرعت خارج شدن ماده حل شده از محلول است. بنابراین در حالت تعادل ، غلظت ماده حل شده مقداری ثابت است.

محلول سیر نشده

غلظت ماده حل شده در یک محلول سیر نشده کمتر از غلظت آن در یک محلول سیر شده است.

محلول فراسیرشده

می‌توان از یک ماده حل شونده جامد ، محلول فراسیر شده تهیه کرد که در آن، غلظت ماده حل شده بیشتر از غلظت آن در محلول سیر شده است. این محلول ، حالتی نیم پایدار دارد و اگر مقدار بسیار کمی از ماده حل شونده خالص بدان افزوده شود، مقداری از ماده حل شده که بیش از مقدار لازم برای سیرشدن محلول در آن وجود دارد، رسوب می‌کند.

خواص فیزیکی محلولها

بعضی از خواص محلولها به دو عامل ، نوع ماده حل شده و غلظت آن در محلول بستگی دارند. این مطلب برای بسیاری خواص فیزیکی محلولها از جمله ، محلولهای آبی درست به نظر می‌رسد. برای مثال، محلول نمک طعام در آب بی رنگ پرمنگنات پتاسیم در آب، بنفش صورتی است (در اینجا نوع ماده حل شده مطرح است). افزون بر این ، می‌دانیم که هر چه بر محلول پرمنگنات آب بریزیم و آن را رقیقتر کنیم، از شدت رنگ آن کاسته می‌شود (اینجا غلظت محلول مطرح است).

یکی دیگر از خواص فیزیکی که به این دو عامل بستگی دارد، قابلیت هدایت الکتریکی محلول آبی مواد گوناگون است. چهار خاصه فیزیکی دیگر از محلولها وجود دارد که به نوع و ماهیت ذرات حل شده بستگی ندارد، بلکه فقط به مجموع این ذرات وابسته است. به عبارت دیگر ، تنها عامل موثر بر خواص محلول در اینجا ، غلظت است. چنین خواصی از محلول را معمولا "خواص جمعی محلولها" (خواص کولیگاتیو Colligative properties) می‌نامند و عبارتند از کاهش فشار بخار ، صعود نقطه جوش ، نزول نقطه انجماد و فشار اسمزی.

کاهش فشار بخار

وقتی یک حل شونده غیر فرار در یک حلال حل می‌شود، فشار بخار آن کاهش می‌یابد و مقدار کاهش به مقدار حل شونده بستگی دارد. هر چه میزان حل شونده بیشتر باشد، میزان کاهش در فشار بخار بیشتر است. برای مثال اگر دو ظرف را در نظر بگیریم که در آنها مقدار مساوی مایع وجود دارد که یکی محتوی مولکولهای آب خالص و دیگری محتوی محلول قند در آب است، بدیهی است که تعداد مولکولهای آب در واحد حجم از آب قند ، کمتر از آب خالص است. به همین نسبت ، تعداد مولکولهای آب در سطح آب قند ، نیز کمتر می‌باشد. بنابراین، نسبت مولکولهای پرانرژی آب که قادر به تبخیر از سطح آب قند هستند، کمتر می‌باشد و در نتیجه فشار بخار محلول کمتر می‌شود.

افزایش نقطه جوش

در اثر حل شدن مقداری حل شونده غیر فرار در یک حلال ، نقطه جوش آن افزایش می‌یابد. مقدار افزایش فقط به مقدار حل شونده بستگی دارد. برای مثال ، آب در شرایط متعارفی (دمای 25 درجه سانتیگراد و فشار بخار یک اتمسفر یا 760 میلی متر جیوه) در 100 درجه سانتیگراد می جوشد. اما اگر در آب، مقداری قند مثلا به غلظت یک مولال (یک مول در 1000 گرم آب) بریزیم، فشار بخار محلول آب قند به اندازه 14 میلی متر جیوه کاهش می‌یابد و در نتیجه محلول در 52/100درجه سانتیگراد می‌جوشد.

کاهش نقطه انجماد

وقتی یک حل شونده غیر فرار در یک حلال حل می‌شود، نقطه انجماد آن کاهش می‌یابد. بنابراین دمای انجماد محلولهای آبی همیشه کمتر از دمای انجماد آب خالص است. استفاده از این خاصیت در رادیاتور اتومبیل می‌باشد که برای جلوگیری از یخ زدن آب رادیاتور اتومبیل در زمستان ، به آن مقداری مایع به نام ضد یخ می‌افزایند. همچنین با اضافه کردن نمک (مانند کلرید سدیم) همراه با شن ریز روی آسفالت خیابانهای شهر ، هیدراته شدن یونهای نمکها مستلزم مصرف مقداری آب است که از ذوب شدن برف فراهم می گردد. بنابراین آب نمک غلیظی فراهم می‌شود که حتی در 20 درجه زیر صفر منجمد نمی‌شود.

فشار اسمزی

اگر در ظرف U شکلی ، حلال A از مخلوط حلال و حل شونده (B + A) به وسیله یک غشای نیمه تراوا ، جدا شود، چون فقط حلال از غشا عبور می‌کند، بعد از رسیدن به حالت تعادل ، ارتفاع مایع در قسمت (حاوی B + A) که حل شونده وجود دارد بالا می رود.
اگر به این ستون فشار وارد شود تا سطح مایع در دو طرف یکسان شود، این فشاراسمزی است که به علت حل شدن حل شونده غیر فرار در حلال ایجاد شده است.

به عکس فرآیند اسمز ، اسمز معکوس گویند که برای شیرین کردن آب استفاده می شود. همچنین برای تعیین جرم مولکولی پلیمرها ، پروتئینها و بطور کلی مولکولهای سنگین از فشار اسمزی استفاده می‌شود.

دانشمندان در گزارشي كه در همايش "والنسيا" منتشر كردند، اعلام نمودند كه تغييرات آب و هوايي ممكن است عواقبي "ناگهاني و غيرقابل برگشت" به همراه داشته باشد كه از جمله آنها آب شدن يخچالهاي طبيعي و انقراض نسل برخي موجودات است.

پايگاه اينترنتي "بي بي‌سي" روز شنبه اعلام كرد: در اين گزارش همچنين هشدار داده شده كه احتمالا بين ‪ ۷۵‬تا ‪ ۲۵۰‬ميليون نفر كمتر از رقم كنوني در جهان به آب تازه دسترسي خواهند داشت، برداشت از محصولات كشاورزي ديم تا نصف كاهش خواهد يافت. در آفريقا، امنيت منابع غذايي حتي از حال حاضر هم كمتر خواهد شد و آسيب‌هاي گسترده‌اي به تپه‌هاي مرجاني وارد خواهد گرديد.

در اين گزارش كه از سوي دانشمندان مشاور سازمان ملل متحد تهيه شده هم چنين آمده است: سرعت توليد دي اكسيد كربن نسبت به يك دهه قبل بالاتر رفته است.

دانشمندان روز جمعه پس از مذاكراتي طولاني در شهر "والنسيا"، سرانجام بر سر سندي به توافق رسيدند كه اميدوارند به مبنايي براي گفت و گوها درباره مرحله بعدي مبارزه با تغيير شرايط آب و هوايي تبديل شود.

گفته مي‌شود كه مذاكرات بسيار دشوار بوده و برخي كشورها نظير آمريكا خواستار ملايم كردن لحن گزارش بوده اند.

سند اين گزارش در شهر والنسيا رسما توسط "بان كي مون" ، دبير كل سازمان ملل متحد ارائه شد.

بان كي مون، دبير كل سازمان ملل متحد اخيرا در يك سفر حقيقت يابي از مناطقي در قطب جنوب ديدن كرد.

ایرنا 

به اطلاع دبیران محترم شیمی منطقه خدابنده میرساند کارگاه آموزشی شیمی در تاریخ ۲۸/۸/۸۶ ساعت ۱۰.۳۰ در محل آزمایشگاه  تشکیل خواهد شد حضور شما عزیزان مثمر ثمر و موجب امتنان خواهد بود.

نقطه جوش یک مایع به صورت درجه حرارتی تعریف می‌شود که در آن فشار بخار مایع برابر با فشار بیرونی باشد. چنانچه فشار خارج 760 میلیمتر جیوه باشد. یک مایع وقتی خواهد جوشید که فشار بخار آن برابر با این مقدار باشد. برای مثال آب وقتی از دمای 100Cْ خواهد جوشید که فشار خارجی و فشار بخار آن برابر با 760 مییلیمتر جیوه باشد. در فشار 526 میلیمتر جیوه آب در 90Cْ می‌جوشد و اگر فشار را به 9.2 میلیمتر برسانیم نقطه جوش آب در 10Cْ خواهد بود به این علت است که نقطه جوش آب در ارتفاعات کمتر از مناطق نزدیک به سطح دریا می‌باشد.

فشار بخار

مولکولهای یک مایع دارای انرژی جنبشی هستند و انرژی جنبشی مولکول معینی از یک مایع ضمن برخورد با سایر مولکولها دائما تغییر می‌کند. در یک لحظه معین تعدادی از مولکولها دارای انرژی نسبتا زیاد و تعدادی دارای انرژی نسبتا کمی هستند مولکولهایی که انرژی جنبشی آنها زیاد است می‌توانند بر نیروی جاذبه مولکولهای اطراف خود غلبه کرده و از سطح مایع فرار کرده و وارد فاز گاز می‌شوند.

اگر مایع در حال تبخیر در یک ظرف سربسته‌ای محبوس باشد مولکولهای بخار نمی‌توانند از نزدیکی مایع دور شوند و تعدادی از مولکولهای بخار به فاز مایع بر می‌گردند سرانجام حالتی پیش می‌آید که در آن سرعت فرار مولکولها از فاز مایع به بخار (تبخیر) و سرعت برگشت مولکول از فاز بخار به مایع (میعان) برابر می‌شود. فشار بخاری که در دمای معین با مایع خود در حال تعادل است، فشار بخار نامیده می‌شود.

چگونگی جوشیدن یک مایع

وقتی که فشار بخار یک مایع با فشار جو برابر می شود، مایع شروع به جوشیدن می‌کند. در این دما ، بخار حاصل در داخل مایع سبب ایجاد حباب و غلیان خاص جوشش می‌شود. تشکیل حباب در دمای پایینتر از نقطه جوش غیر‌ ممکن است، زیرا فشار جو بر سطح مایع که بیش از فشار داخل آن است، مانع از تشکیل حباب می‌شود. دمای مایع در حال جوش تا هنگامی که تمام مایع بخار نشده است، ثابت می‌ماند در یک ظرف بدون درپوش حداکثر فشار بخاری که هر مایع می‌تواند داشته باشد برابر با فشار جو می‌باشد.

فشار بخار هر مایع تنها از روی دما معین می‌شود. بنابراین اگر فشار بخار ثابت باشد دما نیز ثابت است. برای ثابت ماندن دمای یک مایع در حال جوش باید به آن گرما داده شود. زیرا در فرایند جوش مولکولهای با انرژی زیاد از مایع خارج می‌شوند. اگر سرعت افزایش گرما بیش از حداقل لازم برای ثابت نگهداشتن دمای مایع در حال جوش باشد، سرعت جوشش زیاد می‌شود ولی دمای مایع بالا نمی رود.

تاثیر فشار در نقطه جوش

نقطه جوش یک مایع با تغییر فشار خارجی تغییر می‌کند. نقطه جوش نرمال یک مایع ، دمایی است که در آن فشار بخار مایع برابر با یک اتمسفر باشد. نقطه جوش داده شده در کتابهای مرجع ، نقاط جوش نرمال می‌باشند. نقطه جوش یک مایع را می‌توان از منحنی فشار بخار آن بدست آورد و آن دمایی است که در آن فشار بخار مایع با فشار وارد بر سطح آن برابری می‌کند.

نوسانات فشار جو در یک موقعیت جغرافیایی ، نقطه جوش آب را حداکثر تا 2Cْ تغییر می‌دهد. ولی تغییر محل ممکن است باعث تغییرات بیشتر شود، متوسط فشاری که هواسنج در سطح دریا نشان می‌دهد یک اتمسفر ، ولی در ارتفاعات بالاتر کمتر از این مقدار است. مثلا در ارتفاع 5000 پایی از سطح دریا متوسط فشاری که فشارسنج نشان می‌دهد 0.836atm است و نقطه جوش آب در این فشار 95.1Cْ می‌باشد.

پایین آوردن نقطه جوش یک مایع

اگر نقطه جوش نرمال مایعی بالا باشد یا مایع در اثر گرما تجزیه شود، می‌توان با کاهش فشار آن را در دماهای پایین به جوش آورد از این روش برای تقطیر مایعات در خلا استفاده می‌شود. مثلا با کاهش فشار تا 0.0121atm می‌توان نقطه جوش 10Cْ که بطور قابل ملاحظه‌ پایینتر از دمای معمولی است، رساند. با کاهش فشار می‌توان آب غیر ضروری بسیاری از فراورده های غذایی را خارج کرده و آنها را تغلیظ کرد. در این روش دمای فراورده مورد نظر به دمایی که ممکن است سبب تجزیه یا تغییر رنگ آن شود، نمی‌رسد.

 

مخلوطهایی با نقطه جوش ثابت یا آزئوتروپ

بسیاری از مخلوطهای دوتایی ترکیبات آلی تشکیل مخلوطهایی با نقطه جوش ثابت می‌دهند. گاهی سه سازنده در چنین مخلوطی وجود دارند. یعنی آنها مخلوطهایی با نقطه جوش مینیمم هستند اما استثناهایی هم وجود دارد (مخلوط آزئوتروپ آب و اسید فرمیک که نقطه جوش مخلوط بالاتر از نقطه جوش هر یک از اجزا به تنهایی است).

چنانچه مخلوط اولیه A+B نسبت به جزء A غنی‌تر باشد در اثر تقطیر جز به جز ابتدا مخلوط بر اثر تقطیر با نقطه جوش ثابت و با ترکیب درصد M جدا می‌شود. وقتی همه B به این طریق جدا شد، پس از آن باقیمانده A خواهد بود که با ادامه تقطیر به صورت خالص بدست می‌آید. از این روش برای تخلیص انواع مایعات استفاده می‌شود.

مقاله بهاره هنرپرور دانشجوی دکترای رشته شیمی فیزیک واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، در نخستین کنگره بین المللی شیمی picc ) در پترا)، از میان 44 دانشگاه از 24 کشور جهان به عنوان مقاله برتر انتخاب شد.

عنوان این مقاله "اثر پیوند هیدرولوژی بر پارامترهای NQR ، کلاسترهای گوامین تک آب و بدون آب " است که در نخستین کنگره بین المللی شیمی پترا که از 25 تا 28 ژوئن 2007 (چهارم تا هفتم تیر) در شهر تافیلای اردن برگزار شد، موفق به دریافت عنوان برتر و کسب لوح تقدیر از دکتر سلطان رئیس دانشگاه پترا شد. در این کنگره کشورهایی مانند امریکا ، یونان ، استرالیا ، آلمان ، پرتغال ، کره ، نروژ ، هلند ، فرانسه ، روسیه و اسپانیا حضور داشتند.

بهاره هنرپرور که با آسیب دیدگی مغز (سی پی) در اثر نارسایی اکسیژن به مغز در بدو تولد روبرو شد، از هر دو دست و دو پا معلول بوده و باوجود مشکلات موجود، مجری طرحهای پژوهشی پژوهشگاه صنعت نفت و پلیمر کشور و کمیته علمی فن‌آوری نانو در سازمان پژوهش و برنامه ریزی کشور است. وی حدود یک سال با نرم افزار گوسین با راهنمایی دکتر منجمی پژوهشگر نمونه کشور برای ارائه این مقاله به کنگره بین‌المللی پی آی سی سی کار کرده است.

 

منبع: ایرنا

 

 استاد دانشگاه تبريز از رئيس جمهوري لوح تقدير گرفت
 

استاد دانشكده شيمي دانشگاه تبريز به عنوان استاد نمونه كشوري در سال جاری موفق به دريافت لوح تقدير از رئيس جمهوري شد. دكتر جمشيد منظوري كه در گروه علوم پايه و در رشته شيمي موفق به كسب عنوان استاد نمونه كشوري شده است، هم اكنون استاد گروه آموزشي شيمي تجزيه دانشگاه تبريز است.
    
وي در سال 1329 در تبريز متولد شد و پس از اخذ ديپلم از دبيرستان فردوسي تبريز، تحصيلات خود را در مقطع كارشناسي در رشته شيمي در دانشگاه تبريز و مقطع كارشناسي ارشد شيمي تجزيه در دانشگاه امپريال كالج طي كرد.
    
استاد منظوري در سال 1356 مدرك دكتري در رشته شيمي را از دانشگاه كالج با موفقيت اخذ كرد و از همان سال به عنوان عضو هيات علمي در گروه شيمي تجزيه دانشكده شيمي مشغول خدمت شد. وي بيش از 100 مقاله علمي در مجلات معتبر بين المللي به چاپ رسانده و يا در كنگره هاي بين المللي ارائه كرده است.
دكتر منظوري علاوه بر ترجمه و ويرايش 5 كتاب، راهنمايي 22 پايان نامه كارشناسي ارشد و 7 پايان نامه دكتري را برعهده داشته است.
وي همچنين در سال 1352 موفق به دريافت نشان درجه 1 فرهنگ شد و علاوه بر فعاليت هاي علمي و پژوهشي ، چندين مسئوليت اجرايي را در طول سالهاي خدمت خود برعهده داشته است كه مديرگروه شيمي، معاون دانشكده علوم، مديرگروه شيمي تجزيه، سرپرست مركز تحصيلات تكميلي دانشگاه و رئيس دانشكده شيمي دانشگاه تبريز از آن جمله است.
 استاد منظوري هم اكنون در سمت معاون پژوهشي و فناوري دانشگاه تبريز انجام وظيفه مي كند.

 

منبع:روزنامه اطلاعات
    

محققان "موسسه فناوری نیوجرسی" (‪ (NJIT‬یک صفحه خورشیدی پلاستیکی جدید ابداع کرده‌اند که قابل انعطاف بوده و ساخت آن ارزان و راحت است.

به گزارش خبرگزاری یونایتدپرس از "نیوآرک" در نیوجرسی، مقامات ‪NJIT‬ می‌گویند این سلول خورشیدی ارزان قیمت را می‌توان بر روی صفحات پلاستیکی قابل انعطاف نقاشی یا چاپ کرد.

پروفسور "سامنات میترا" قائم مقام رییس "بخش شیمی و علوم زیست محیطی ‪ "NJIT‬که ریاست محققان را در این مطالعه بر عهده داشت در بیانیه‌ای اعلام کرد، این کار ساده است.

وی افزود، روزی فرا می‌رسد که صاحب‌خانه‌ها حتی می‌توانند صفحات این سلول‌های خورشیدی را با چاپگرهای مرکبی ارزان قیمت خانگی چاپ کنند و مصرف‌کننده ها می‌توانند برای ایجاد نیروگاههای برق اختصاصی خود،این محصول ظریف را با کف دست بر روی دیوار، سقف یا تابلوی آگهی‌های شهری بچسبانند.

این سلول خورشیدی که در ‪ NJIT‬ابداع شده است از یک مجموعه نانوتیوب‌های کربنی استفاده می‌کند.

نانوتیوب‌های کربنی یک آرایش مولکولی کربن به شکل استوانه‌ای هستند.

دانشمندان می‌گویند نانوتیوپ‌ها تقریبا ‪ ۵۰‬هزار برابر نازکتر از یک تار موی انسان هستند.

مقامات می‌گویند، یک نانو تیوب به تنهایی می‌تواند جریان برق را بهتر از تمامی انواع سیم‌های متعارف برق هدایت کند.

میترا و گروه تحقیقاتی وی نانوتیوب‌های کربنی را گرفتند و آنها را با باکی‌بال‌ها (‪ (buckyballs‬یا فولرن ها (‪ (fullerenes‬ترکیب کردند تا ساختارهای مار مانندی پیدا کنند.

باکی‌بال‌ها مولکول‌هایی هستند که از کربن خالص تشکیل شده‌اند و به شکل یک کره، بیضی و یا لوله توخالی می‌باشند.

باکی‌بال‌ها الکترون‌ها را به دام می‌اندازند اما نمی‌توانند آنها را به جریان بیاندازند.

با تابیدن نور خورشید پلیمرها تحریک می‌شوند و باکی‌بال‌ها الکترون را به چنگ می‌گیرند، آنگاه نانو تیوب‌ها که رفتاری مانند سیم‌های مسی دارند، قادر خواهند شد الکترون یا جریان برق را ایجاد کنند.

منبع:ایرنا

اجزای ثانوی شیشه ، موادی هستند که بوسیله آنها می‌توان برخی معایب شیشه‌ها را اصلاح و خواص آنها را تعیین کرد. این مواد بر مبنای عمل آنها طبقه‌بندی شده‌اند و بر حسب نوع اصلاحی که انجام می‌دهند در مراحل مختلف شیشه سازی به ترکیبات شیشه اضافه می‌شوند.

طبقه‌بندی ترکیبات ثانوی

پایدار کننده‌ها

پایدار کننده‌ها ترکیباتی هستند که حلالیت شیشه‌ها را در مقابل آب و مواد شیمیایی تا اندازه‌ای کم می‌کنند. بطور کلی ، پایدار کننده‌ها از اجزای تشکیل‌دهنده شیشه هستند که خصوصیت آن را تعیین می‌کنند. پایدار کننده‌های قابل ذکر به صورت زیر می‌باشند.

• کربنات کلسیم : کربنات کلسیم جهت غیر محلول کردن شیشه در آب بکار می‌رود.
  
  
• کربنات باریم : کربنات باریم سبب افزایش وزن مخصوص شیشه می‌شود.
  
  
• اکسید سرب Pb₃ و PbO : اکسید سرب موجب شفافیت و صاف بودن شیشه می‌شود.
  
  
• اکسید روی : اکسید روی باعث افزایش مقاومت حرارتی و مکانیکی شیشه و خواص مکانیکی و شیمیایی آن می‌شود.
  
  
• اولومیت MgCO₃ + CaCO₃ : اولومیت باعث سهولت سوختن ترکیبات اولیه شیشه می‌شود.

رنگ‌زداها

شیشه‌ها ممکن است به خاطر داشتن مقدار کمی از اکسیدهای آهن رنگی بنظر آیند، این رنگ در نتیجه ناخالص بودن مواد اولیه است. برای از بین بردن این ناخالصی از دی‌اکسید منگنز یا فلز سلنیوم استفاده می‌شود. دی‌اکسید منگنز وقتی به شیشه مذاب افزوده می‌شود، سیلیکات فرو را به سیلیکات فریک اکسید می‌کند. اکسید منگنز (II) به رنگ بنفش و سیلیکات فریک به رنگ زرد می‌باشد. این دو رنگ مکمل یکدیگرند. بنابراین مخلوط شیشه ، بی‌رنگ خواهد شد. سلنیوم بعلت گران بودن ، کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. سلنیوم ، رنگ توده مخلوط را صورتی می‌کند که در نهایت با رنگ سیلیکات فرو که سبز پریده است، ترکیب شده ، آن را بی‌رنگ می‌کند.

رنگین کننده‌ها

این مواد برای تولید شیشه‌های رنگی به ترکیب شیشه افزوده می‌شوند.

رنگ شیشه	ترکیب فعال	رنگ اصلی	فرمول	رنگین کننده‌ها
رنگ بنفش به شدتهای مختلف تابعی از دما و قدرت جذب		پودر قهوه‌ای سیاه مایل به خاکستری بنفش	TEX()} {KMnO_4} {TEX}	ترکیبات منگنز
سبز و سبز مایل به زرد		پودر سیاه پودر قهوه‌ای مایل به قرمز		اکسیدهای آهن
سبز متمایل به زرد		پودر سبز پودر زرد پودر نارنجی		ترکیبا سبز متمایل به زرد پودر سبز پودر زرد پودر نارنجی ت کروم
آبی		پودر خاکستری پودر سیاه		کبالت
زرد		پودر زرد و نارنجی		کادمیم
قرمزهای مختلف آبی آسمانی		پودر قهوه‌ای قرمز پودر سیاه		مس

مات کننده‌ها

مات کننده‌ها موادی هستند که در توده مخلوط شیشه ، پخش شده‌ ، آن را کدر می‌کنند. از مات کننده‌ها می توان فلوئوریت CaF₂ و سدیم فلوئورو آمینات ، سدیم فلوئورو سیلیکات Na₂SiF₆ را نام برد، اما فسفات کلسیم ، فسفات قلع و فسفاتهای زیرکونیوم هم بطور وسیع ، بعنوان مات کننده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سیال کننده‌ها

فلدسپارها بعنوان سیال کننده توده خمیر شیشه‌‌‌ای بکار می‌وند، با وجود این ، قابلیت ذوب و گستره دمایی که شیشه باید در آن ساخته شود با افزایش اکسیدهای فلزات قلیایی مخصوصا اکسیدهای سدیم و پتاسیم افزایش می‌یابد. این قبیل اکسیدها را می‌توان از کربناتها یا سولفات‌های فلزات مربوطه بدست آورد، کربناتها بخاطر مقدار آهن کمتر ترجیح داده می‌شوند

منبع : سایت دانشنامه رشد

به گزارش ایسنا در سال ۸۵ مطلب زیر را در مورد نوعی بیو سرامیک نانو کریستال شنیدیم

پژوهشگران دانشکده‌ی مهندسی مواد دانشگاه صنعتی اصفهان موفق به تهیه‌ی بیوسرامیک نانوکریستال «هیدروکسی آپاتیت» شدند که می‌تواند به‌طورگسترده‌ای به‌صورت تکه‌ای و پودری در ترمیم و جای‌گذاری بافت سخت آسیب دیده و یا به‌صورت پوشش بر روی کاشتنی‌های بدن استفاده شود.

هدف از این پژوهش - که در قالب پایان‌نامه‌ی کارشناسی‌ارشد انجام شده - ساخت پودر «نانوکریستال هیدروکسی آپاتیت» مشابه با ساختار و ترکیب شیمیایی استخوان بدن، توسط روش آلیاژسازی مکانیکی و ارزیابی خواص مکانیکی، فیزیکی، زیست فعالی و زیست اضمحلالی این ماده بود.

از آن‌جا که بخش‌ معدنی‌ استخوان و دندان شامل ترکیب بلورین «کلسیم هیدروکسی آپاتیت»(به فرمول Ca₁₀(PO₄)₆ (OH)₂ -نویسنده وبلاگ)می‌باشد «کلسیم هیدروکسی» آپاتیت مصنوعی به‌طورگسترده‌ای به‌صورت تکه‌ای و پودری در ترمیم و جای‌گذاری بافت سخت آسیب دیده و یا به‌صورت پوشش بر روی کاشتنی‌های بدن استفاده می‌شود.

پودر «نانوکریستال هیدروکسی آپاتیت» دارای مساحت سطح بالاتری است که در نتیجه خواص «سینترینگ» و «چگال شدن» بهتری از خود نشان می‌دهد.

«هیدروکسی آپاتیت» در ابعاد میکرون دارای خاصیت زیست اضمحلالی پایینی است که این یک خاصیت نامطلوب در جراحی اورتوپدی برای تعویض و بهبود استخوان به‌علت نرخ پایین بازسازی استخوان می‌باشد.

«هیدروکسی آپاتیت زیست اضمحلال» می‌تواند در یک مدت زمان مشخص با استخوان دوباره تولید شده در خلال کاشتن تعویض شود.

زیست اضمحلالی هیدروکسی آپاتیت می‌تواند به‌واسطه‌ی کاهش اندازه‌ی دانه‌ی آن به ابعاد نانو بهبود یابد.

هم‌چنین هیدروکسی آپاتیت در ابعاد نانو تشابه ساختاری با آپاتیت بیولوژیک بافت‌های سخت بدن دارد.

بنابراین گزارش، در تحقیقات این پایان‌نامه‌ - که توسط «مهندس سید ایمان روحانی اصفهانی» دانش‌آموخته‌ی دانشکده‌ی مهندسی مواد دانشگاه صنعتی اصفهان و به‌راهنمایی «دکتر محمد حسین فتحی» و «دکتر علی سعیدی» انجام شده - پودر مواد اولیه به نسبت مولی کلسیم به فسفات 67/1 توزین و به مدت زمان‌های مختلف در آسیاب گلوله‌ای سیاره‌ای با نسبت جرم گلوله به بار 20 آسیاب شدند.

آزمون‌های پراش پرتو ایکس (XRD) و طیف‌سنجی مادون قرمز (FTIR) و بررسی توسط میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) نشان داد که پودر نانوکریستال هیدروکسی آپاتیت به‌صورت آگلومره‌ی شدید با متوسط اندازه‌ی دانه 29 نانومتر و ترکیب شیمیایی مشابه استخوان، بعد از 12 ساعت آسیاب کردن حاصل شده است.

آزمون‌های «فشار»، «ریزسختی‌سنجی» و «چگالی سنجی» نشان دهنده‌ی تفاوت قابل ملاحظه در «استحکام»، «سختی» و «چگالی نسبی» پودر نانوکریستال نسبت به پودر در ابعاد میکرون بودند؛ هم‌چنین پودر نانوکریستال هیدروکسی آپاتیت برای انجام آزمون زیست اضمحلالی و زیست فعالی به‌مدت زمان‌های مختلف در محلول SBF قرار داده شد.

آنالیز جذب اتمی (AAS) مشخص ساخت که خاصیت زیست اضمحلالی پودر نانو کریستال بیش‌تر از پودر در ابعاد میکرون و مشابه رفتار زیست اضمحلالی آپاتیت‌های استخوان می‌باشد.

آزمون‌های پراش پرتو ایکس، طیف‌سنجی مادون قرمز و بررسی‌ها توسط میکروسکوپ الکترونی (SEM) نشان دادند که رسوب‌های آپاتیت کربناتی بر روی سطوح پودر نانوکریستال هیدروکسی آپاتیت غوطه‌ور در SBF، ایجاد شده است که میزان این رسوب‌ها قابل ملاحظه است که این امر بیانگر زیست فعال بودن این پودر می‌باشد.

در همین زمینه در شماره زمستان ۸۵ مجله رشد شیمی خواندیم به نام کازویاما جیشی موفق به ساخت خمیر دندانی با خصوصیت ترمیم پذیری پوسیدگی دندان با استفاده از نانو هیدروکسی آپاتیت شده است .

دكتر استنلي ويليام، عضو شركت HP و رئيس مركز علوم كوانتوم، در يك همايش نانوتكنولوژي اظهار داشت: "نانوتكنولوژي بايد بتواند در بخش غيرفعال خود به سمت تجاري­سازي پيش رود". وي نانوتكنولوژي را به دو بخش غيرفعال و فعال تقسيم كرده است:

بخش فعال: انتقال و تبادل اطلاعات ميان يك نانوساختار و محيط اطراف آن

بخش غيرفعال: انجام وظيفه توسط نانوساختار

به عقيده وي، پيشرفت­هاي تجاري در بخش غيرفعال نانوتكنولوژي باعث مي‌شود كه شركت­ها با كسب تجربه در اين فناوري بتوانند حركتي مفيد و سودآور به سمت بخش فعال آن داشته باشند.

شركت نانوتكنولوژيز، يكي از شركت­هاي نوپا است كه در بخش غيرفعال نانوتكنولوژي، پيشرفت­هاي قابل ملاحظه‌اي داشته است. فرآيندهاي اين شركت، ساده، تكرارپذير، قابل گسترش و قابل تعميم است و نانوپودرهاي توليدي آنها از درجه خلوص بالايي برخوردار بوده و توزيع اندازه در آنها بسيار محدود است.

انعطاف‌پذيري فرآيندهاي اين شركت مي‌تواند پتانسيل بالايي را در توليد انواع مختلفي از نانوذرات از قبيل اكسيدها، نيتريدها، بوريدها، كربيدها، كربونيتريدها، تركيبات درون فلزي، فولرين‌ها، نانوكامپوزيت­ها و پودرهاي نانوفلزي توليد كند. حتي توليد يكسري مواد خارجي از قبيل الماس و كربن بي‌شكل نيز توسط اين فرآيندها مقدور مي‌باشد. موادي كه تاكنون در اين شركت توليد شده‌اند عبارتند از نانوذرات نيتريد آلومينيم، آلومينا، آلومينيوم، نقره و تيتانيا.

نانوذرات توليدي اين شركت، در حال حاضر داراي مشتري­هاي گوناگوني از بخش­هاي مختلف صنعتي مي‌باشند. از جمله مواردي كه نظر بخش­هاي صنعتي به كاربرد اين مواد جلب شده است، مي‌توان به مواد الكترونيك، پوششهاي نوري شفاف، مواد فتوولتاتيك، ديسك‌گردانها، مواد انرژي‌زا، نيمه‌هادي­ها و عوامل باكتري­كش اشاره كرد:

مواد الكترونيك: دستيابي به قابليتهاي جديد اجرايي در الكترونيك, عمدتاً بستگي به مواد پيشرفته‌اي دارد كه امكان ظريف‌كاري بر روي سيستم و يا قطعات ساخته‌شده از آنها زياد باشد. نانوذرات كريستالي موادي چون: نيتريد آلومينيوم، بور و نقره، از جمله موادي هستند كه به خاطر كاربردشان در مدارهاي الكترونيك و كنترل حرارت به كثرت از طرف مشتريان درخواست مي‌شوند.

پوشش­هاي نوري شفاف: نانوآلومينا كه به صورت پراكنده در حلال درآمده و بر روي لنزها و صفحه‌هاي نمايش مي‌نشيند, يك پوشش حفاظتي ايجاد مي‌كند كه علاوه بر گسترش قابليتهاي فعلي باعث افزايش كاربردهاي صفحه­هاي نمايش و لنزهاي پلي‌كربنات سبك و ارزان مي­شود.

فتوولتاتيك (توليد الكتريسيته بر اثر تابش): شركت فناوري گراتزل توانسته است با استفاده از خميرهاي نانوتيتانيا و شيشه‌هاي معمولي يا فيلمهاي پليمري نازك و تركيب آنها با رنگهاي مونومري, يكسري پيلهاي خورشيدي جديد را توليد كند كه مانند پيل­هاي خورشيدي فعلي داراي اثر فتوولتاتيكي بوده ولي هزينه كمتري صرف مي‌كنند.

عنوان مواد كليدي جهت افزايش ظرفيت مغناطيسي استفاده كرد.
مواد انرژي‌زا: نانوكريستال آلومينيوم باعث سوزاندن سريع و مؤثر سوخت (پيشران) جامد نسبت به ديگر پودرهاي موجود مي‌شود. به همين دليل از اين ماده مي‌توان در سوخت موشك و همچنين در رنگهاي بدون سرب استفاده فراوان كرد.

ساخت نيمه‌هادي­ها: استفاده از نانوذرات تيتانيا و آلومينا در دوغاب­هاي صيقل­دهي شيميايي- مكانيكي CMP)) باعث بوجود آمدن ويفرهايي با سطوح صاف‌تر، كارايي بالاتر و قابليت تميزكنندگي آسانتر در مقايسه با استفاده از دوغاب­هاي معمولي مي‌شود.

ديسك‌ گردان­ها: انتظار مي‌رود ظرفيت ذخيره­سازي اطلاعات در ديسك‌گردان­ها تا 5 سال آينده، ساليانه 60 درصد افزايش داشته و در سال 2002 به 20 گيگابايت درهر اينچ برسد. اين افزايش باعث اثرگذاري بر روي تمام جنبه‌هاي سيستم­هاي ذخيره اطلاعات از قبيل مدلسازي ديسك‌گردان­ها، مواد، ساخت، اندازه‌گيري و اصطكاك‌شناسي مي‌شود. نانوذرات اكسيدآهن ازجمله موادي هستند كه مي‌توان از آنها به
عوامل ضد باكتري: نقره از موادي است كه از قديم در مبارزه با باكتري­ها بدليل توقف تبادل اكسيژن در آنها معروف بوده است. تجربه ثابت كرده است كه نانوذرات نقره باعث افزايش اين خاصيت مي‌شود. اين ماده، اكنون در پوشش زخمهاي خاص براي جلوگيري از ورود باكتري­ها به بدن استفاده مي‌شود. از ديگر نانوذرات، به عنوان دارو براي تزريق به قسمتهاي آسيب ديده بدن با كاهش ريسك بروز اثرات جانبي استفاده مي‌شود.